سيد علي اكبر قرشي

20

قاموس قرآن ( فارسي )

بسازيد و او را در آتش بزرگ افكنيد خواستند دربارهء او حيله‌اى كنند مغلوبشان كرديم . * ( وَالَّذِينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِآياتِنا أُولئِكَ أَصْحابُ الْجَحِيمِ ) * مائده : 10 آنان كه كفر ورزيدند و آيات ما را تكذيب كردند آنها ياران آتش بزرگاند . جدث : قبر . جمع آن اجداث است ( مجمع ، صحاح ، قاموس ) و در آن جدف ( بفاء ) نيز گفته‌اند . * ( فَإِذا هُمْ مِنَ الأَجْداثِ إِلى رَبِّهِمْ يَنْسِلُونَ ) * يس : 51 آنگاه آنها از قبرها بجانب پروردگارشان بسرعت ميروند اين آيه نظير آيهء * ( يَخْرُجُونَ مِنَ الأَجْداثِ سِراعاً ) * معارج : 43 است بنا بر آنكه * ( « يَنْسِلُونَ » ) * از نسول بمعنى سرعت باشد چنان كه مجمع البيان عقيده دارد . * ( يَخْرُجُونَ مِنَ الأَجْداثِ كَأَنَّهُمْ جَرادٌ مُنْتَشِرٌ ) * قمر : 7 دربارهء اين آيه تحقيقى داريم كه در جراد مطالعه شود . در موقع بحث رفيق دانشمندم آقاى محمد امين رضوى صاحب كتاب تجسم عمل و غيره ، احتمال ميدادند كه * ( « يَنْسِلُونَ » ) * در آيهء اوّل از نسل بمعنى تولَّد باشد يعنى آنها از قبرها متولَّد ميشوند . ولى « نسل » از باب ضرب يضرب در لغت بمعنى زائيدن و كثير الولد شدن نيامده و از باب نصر ينصر بدان معنى به كار رفته است و از هر دو باب بمعنى اسراع در حركت آمده است وانگهى آيهء 43 معارج قرينه است كه * ( « يَنْسِلُونَ » ) * بمعنى سرعت مىباشد و اگر دليلى از لغت داشتيم احتمال ايشان كاملا بجا بود و * ( « يَنْسِلُونَ » ) * در قرآن از باب نصر ينصر خوانده نشده است . جدّ : راغب در مفردات گويد : جدّ بمعنى قطع زمين هموار است و از همين است كه گويند : « جدّ فى سيره و جدّ فى امره » و ثوب جديد در اصل بمعنى ثوب مقطوع است سپس بهر تازه جديد گفته‌اند در اقرب الموارد بمعنى كوشش ، شدّت ، عظمت و غيره گفته است عين عبارت اين است « جدّ فى سيره